Nga vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới bằng kỷ lục

Việc Mỹ vẫn mua LNG của Nga để… bán lại kiếm lời là một minh chứng rõ rệt nhất về vai trò của Nga với thị trường năng lượng thế giới.

Truyền thông Pháp đưa tin, ngày 26/12/2018, ông Alexander Novak, Bộ trưởng Năng lượng Nga đã cho biết : Trong năm 2018, ngoài việc phá kỷ lục về sản lượng khai thác dầu mỏ, Nga cũng khai thác khí đốt đạt mức kỷ lục – 733 tỷ m3.

“Nói về ngành công nghiệp khí đốt, đã có khối lượng khí đốt kỷ lục được sản xuất – 733 tỷ m3. Đồng thời xuất khẩu khí đốt của Nga đã tăng thêm 20 tỷ m3, gần 10% của năm 2017”, ông Novak nói trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Nga 24.

Theo Bộ trưởng Năng lượng Nga, điều này là do mức tiêu thụ khí đốt trên thế giới tăng mạnh và Nga đã tăng cường khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, trong đó đặc biệt là khai trương các nhà máy Yamal LNG sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng.

Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak

Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Nga sẽ vẫn là nhà cung cấp khí đốt chính cho châu Âu, ít nhất tới năm 2040, qua đó Nga sẽ vẽ lại bản đồ năng lượng Châu Âu, như nhận định của Financial Times.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, với kỷ lục 733 tỷ m3 khí đốt khai thác trong năm 2018, Nga đã vẽ lại cả bản năng lượng thế giới, từ đó góp phần vào việc vô hiệu hoá các biện pháp trừng phạt của Mỹ-phương Tây đối với Nga. Có chủ quan quá không?

Thứ nhất, Nga đã trở thành một trong những thực thể đóng vai trò quan trọng nhất trong việc quyết định thị trường năng lượng thế giới – gồm cả dầu thô và khí đốt.

Theo nguyên lý của thị trường tự do, một thực thể quyết định thị trường về một loại hàng hoá khi chiếm lĩnh về sản lượng cung ứng và có lợi thế về giá cả, trong khi Nga có được cả hai tiêu chí này trên thị trường năng lượng thế giới.

Nếu như với dầu thô, Nga đứng thứ hai về sản lượng – sau Mỹ từ tháng 11/2018 – và tham gia vào cơ chế trong-ngoài OPEC để chi phối giá cả của thứ vàng đen này, thì về khí đốt, Nga dường như chiếm ưu thế tuyệt đối, cả sản lượng lẫn giá cả.

Nga đứng đầu thế giới về cung cấp khí đốt bằng đường ống và hiện nay Nga đang có lợi thế trong việc chiếm lĩnh thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), mà việc Mỹ vẫn mua LNG của Nga để… bán lại kiếm lời là một minh chứng rõ rệt nhất.

Ngoài Nga, không một nhà cung cấp khí đốt nào có đủ khả năng đảm bảo ưu đãi về giá cho một trong những khách hàng tiêu thụ khí đốt lớn nhất thế giới là Ấn Độ, trong vòng 20 năm. Trong khi Nga cũng là nhà cung cấp khí đốt chính cho Trung Quốc.

Rõ ràng, từ người tiêu thụ chính – Châu Âu, Ấn Độ, Trung Quốc – đến người kinh doanh quyền lực – Mỹ – đều cần tới năng lượng của Nga – nhất là khí đốt. Như vậy, nói Nga vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới cũng hoàn toàn hợp nguyên lý.

Không chỉ đứng đầu thế giới về khí đốt tự nhiên, Nga còn đang khát vọng chiếm lĩnh thị trường khí hoá lỏng thế giới, tạo thế cạnh tranh mạnh mẽ với Mỹ

Thứ hai, sức hút của ngành năng lượng Nga đối với giới đầu tư, nhờ mức doanh lợi cao, đã nâng cao vai trò và vị thế của Nga trên thị trường năng lượng thế giới.

Còn nhớ tháng 10/2018, Tập đoàn Novatek của Nga công bố lợi nhuận quý III/2018 tăng 21,7% lên 45,9 tỷ rúp – tương đương 616 triệu euro, doanh thu của Novatek trong quý III/2018 cũng tăng 67,8% lên 219,4 tỷ rúp – tương đương 2,9 tỷ euro.

Điều này lý giải tại sao nhiều ngân hàng Châu Âu xếp hàng mong được đầu tư vào Dự án Yamal LNG. Chính phủ Nga đã phải yêu cầu các nhà đầu tư hiện tại giảm mức vốn góp để dành phần cho các ngân hàng Châu Âu cùng tham gia.

“Trong khuôn khổ dự án Yamal LNG, chúng ta đã ký một thỏa thuận thiết lập giới hạn mức tài trợ dự án là 19 tỷ USD. Cho đến nay, tất cả các gói hạn mức này đều đã được cam kết thực hiện.

Chúng tôi phải yêu cầu một số đơn vị giảm mức tham gia giảm hạn mức của họ, để dành phần cho các tổ chức khác có nhu cầu đầu tư, trong đó có nhiều ngân hàng ở Châu Âu”, Chủ tịch Hội đồng quản trị Novatek Group Leonid Mikhelson cho biết.

Trong khi Đức thà chấp nhận bị Mỹ trừng phạt chứ không bỏ Nord Stream-2, Italy, Bulgaria và nhiều quốc gia khác không thể cưỡng lại được sức hút của TurkStream, cho thấy sự chi phối của Nga với thị trường năng lượng thế giới là rất rõ ràng.

Thứ ba, những dự án nhằm phá thế độc quyền của Nga với thị trường năng lượng Châu Âu và ảnh hưởng của Nga với thị trường năng lượng thế giới đều chưa khả thi.

Ngoài việc Đức phớt lờ Mỹ, quyết thực hiện Nord Stream-2, thì việc các quốc gia Châu Âu tăng mua khí đốt của Nga – góp phần vào kỷ lục về sản lượng khí đốt của Nga năm 2018 – cho thấy Mỹ chưa thể chiếm lĩnh thị trường năng lượng Châu Âu.

Các Dòng chảy từ Nga dẫn khí đốt đi khắp nơi trên thế giới đang được đẩy nhanh tiến độ, từ đó tạo ưu thế tuyệt đối cho năng lượng Nga

Trong khi đó “đường ống dẫn khí đốt được phối hợp thiết kế giữa Israel và EU có tổng vốn đầu tư 6,2 tỷ USD, dẫn khí đốt từ Israel và Cyprus đến châu Âu, làm giảm sự phụ thuộc của Châu Âu vào năng lượng Nga”, vẫn còn ở giai đoạn tiền khả thi.

Sự “viễn tưởng” của Dự án Dòng chảy khí đốt Israel-EU khiến Châu Âu chưa thể kỳ vọng có được những mét khối khí đốt đầu tiên của Israel vào năm 2025.

Do đó 1/4 thế kỷ nữa Châu Âu vẫn sẽ phụ thuộc vào khí đốt Nga, như nhận định của IEA.

Trong bối cảnh khí đốt – cả khí tự nhiên và khí hoá lỏng – ngày càng trở thành nguồn nhiên liệu quan trọng với cả đời sống và hoạt động sản xuất, thì thực thể nào chiếm lĩnh thị trường khí đốt sẽ đóng vai trò quyết định thị trường năng lượng.

Rõ ràng, hiện nay với sản lượng khí đốt khổng lồ của mình, Nga đang đóng vai trò quyết định với thị trường năng lượng thế giới, bất chấp giá dầu thô trồi sụt bất thường và kinh tế Nga giảm phụ thuộc vào xuất khẩu dầu thô.

Thứ tư, chính phủ Nga quyết thúc đẩy chiến lược phát triển khí đốt – nhất là khí hoá lỏng – cho thấy khát vọng của Moscow trong việc vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới.

Tháng 10/2018, Chính phủ Nga đã phê duyệt Chiến lược 5 điểm phát triển sản xuất khí đốt, đặc biệt thúc giục các bộ ngành và các tập đoàn năng lượng Nga tập trung sản xuất và xuất khẩu LNG, hướng tới việc LNG của Nga phải chiếm 20% thế giới.

(1) Thực hiện mở rộng sản xuất LNG, khởi động các dự án mới; (2) Tập trung vào việc tạo ra cơ sở hạ tầng lưu trữ bổ sung và phương tiện cung cấp nguyên liệu khí thiên nhiên.

Tổng thống Putin đã chuẩn xác khi chọn đột phá vào cấm vận-trừng phạt bằng những dòng chảy

3) Xây dựng chiến lược xuất khẩu hiệu quả, tạo điều kiện cho tiếp thị và hậu mãi; (4) Nâng cao năng lực, thử nghiệm công nghệ tiên tiến; (5) Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các thiết bị quan trọng.

Để triển khai hiệu quả các biện pháp đó, chính phủ Nga yêu cầu thúc đẩy phát triển vùng Bắc Cực và tăng tải trọng của Tuyến đường biển Bắc (NSR), hình thành lộ tuyến quan trọng cho hệ thống các tàu chở dầu, chở LNG và các đội tàu phá băng.

Về kế hoạch mở rộng thị phần, Nga phải nhanh chóng tiếp cận thị trường tiềm năng thuộc khu vực châu Á – Thái Bình Dương, bởi nhu cầu LNG của khu vực này đang tăng rất nhanh và rất cao. Bên cạnh đó là khai thác tối đa thị trường LNG nội địa.

Như vậy, việc Nga vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới là hoàn toàn thực tế, chứ không chỉ là kỳ vọng của Moscow. Rõ ràng, Tổng thống Putin chọn đưa nước Nga đột phá vòng vây cấm vận-trừng phạt qua các “dòng chảy” ngày càng thể hiện tầm nhìn xa và sự chuẩn xác của ông .

Ngọc Việt
Nguồn: baodatviet.vn